Al bijna 35
jaar helikopterbijstand in Limburg!|
Al bijna 35
jaar helikopterbijstand in Limburg! |
| Alhoewel de mediaberichten doen laten blijken dat de eerste traumahelikopter in Nederland pas vanaf 2001 operationeel is, had Limburg al helikopterhulp sinds 1977. Reeds in 1975 waren er besprekingen over de inzet van een Duitse helikopter voor inzet op Nederlands grondgebied. Enkele jaren daarvoor werden de Duitse deelstaten verplicht er zorg voor te dragen dat er bij ongevallen een gespecialiseerde arts binnen enkele minuten op de plaats van ongeval aanwezig moet zijn. Dit was alleen te realiseren door het inzetten van helikopters welke als eerste taak hebben de ongevallenarts ter plaatse af te zetten. Deze arts besliste dan of het slachtoffer met de aanwezige ambulance of per helikopter naar het ziekenhuis vervoerd werd. Een aantal deelstaten schaften zich een helikopter aan. In Würselen, nabij Aken, werd zoals op meerdere plaatsen in Duitsland een toestel van de dienst Search and Rescue (SAR) van het Duitse leger gestationeerd. De helikopter kreeg een circelvormig werkgebied met een straal van vijftig kilometer, welk ook een deel van België en van Nederland bestreek. De diensten van de helikopter werd ook aan de Nederlandse hulpinstanties aangeboden. Besprekingen tussen de Districtsgezondheidsdienst Oostelijke Mijnstreek, het De Weverziekenhuis, ziektekostenverzekeraars, Nederlandse en Duitse instanties leidden ertoe dat de twee jaar later, in maart 1977 proefvluchten plaatsvonden en de helikopter in Nederland ingezet kon worden. Op het grote grasveld op het binnenterrein van het Heerlense De Weverziekenhuis, het huidige Atriumziekenhuis, werd een helihaven aangelegd. |
 |
|
| Foto: Roy Loyson Klik op de foto voor een vergroting |
Begin 1997 kwam het voorbestaan van deze dienst even in gevaar. Het Duitse leger maakte bekend dat in verband met bezuinigingen de reddingshelikopters werden afgestoten. De ADAC, de Duitse zustervereniging van de ANWB, maakte gelukkig bekend deze hulpverlening met ingang van september 1997 over te nemen. Het is thans een samenwerkingsverband tussen de Duitse ADAC, de Nederlandse ANWB en de Belgische Club Touring. De helikopter Christoph-Europa 1 is inmiddels in Limburg net zo'n vertrouwd gezicht als de ANWB-helikopters in de rest van Nederland.
|
Drie
traumaheli's voor de provincie Limburg
|
|
De ADAC-helikopter Christoph
Europa-1 is dus inzetbaar sinds september 1997. Sinds 1 maart 2001 is de
Lifeliner
3 gestationeerd bij het Academisch Ziekenhuis St.Radboud
te Nijmegen (thans tijdelijk wegens bouwwerkzaamheden gestationeerd op de
militaire vliegbasis Volkel). De Duitse
Christoph-9,
gestationeerd bij de Unfallklinik in Duisburg, is inzetbaar sinds 1 oktober 2003. Sindsdien is de hele provincie Limburg voorzien van deze
vorm van traumahulp per helikopter. ---
|
|
Hoe
wordt een MMT ingezet ?
|
|
|
|
|
| Een
MMT wordt door de centralisten van de Centrale Post Ambulancediensten (CPA)
ingezet op basis van een 112-melding (omstandersmelding), dit heet een primaire
inzet. Ook kan een hulpverlener (meestal een ambulanceverpleegkundige) op de
plaats van het ongeval de CPA vragen het MMT op te roepen, dit heet een
secundaire inzet. In alle gevallen bepaalt de CPA-centralist op basis van de
melding en aan de hand van de inzetcriteria en uitvraagprotocollen of
daadwerkelijk tot inzet van een MMT moet worden overgegaan. Bij iedere primaire
inzet wordt ook een (of meerdere) ambulance(s) uitgestuurd. Voor het
transport van de patiënt naar het ziekenhuis wordt doorgaans gekozen voor
vervoer per ambulance, waardoor het MMT (per helikopter/auto) weer zo snel
mogelijk inzetbaar is. Lees hier meer over het MMT (Mobiel Medisch team). |
|
| --------- | |
|
Snelle
inzetbaarheid
|
|
|
|
|
| Cruciaal is dat een MMT zo snel mogelijk ter plaatse is om zo effectief mogelijk hulp te kunnen bieden. Kostbaar tijdverlies moet in alle gevallen worden voorkomen. Het MMT kan over de weg worden vervoerd of door de lucht. In het laatste geval wordt gesproken van een helikopter trauma team (HTT). Snelle inzet kan alleen gerealiseerd worden als zowel het team als het vervoermiddel op eenzelfde locatie paraat is en direct na oproep kan uitrukken. Het personeel kan daarom tijdens de MMT/HTT-dienst geen andere werkzaamheden verrichten, afgezien van die werkzaamheden die zij direct kunnen beëindigen. Voor de artsen en verpleegkundigen betekent dit dat zij geen patiëntenzorgtaken kunnen vervullen. | |
| -------- | |
|
Voordelen
helikopter-traumateams
|
|
|
|
|
| Het grote voordeel van het vervoer van een MMT per helikopter is dat de helikopter een veel grotere actieradius heeft dan een auto. Daarnaast heeft de helikopter geen last van verkeersbelemmeringen op de weg (files etc) en kan de heli op plaatsen komen waar auto’s niet kunnen komen. Weliswaar kan bij bepaalde weersomstandigheden (dichte mist etc) de traumahelikopter niet ingezet worden, maar dit is slechts incidenteel het geval (in het VU medisch centrum drie procent van de oproepen). Om in Nederland binnen de tijdslimiet van vijftien minuten MMT’s per auto te vervoeren zouden zo’n 22 standplaatsen voor grondgebonden MMT’s georganiseerd moeten worden. Vier MMT’s vervoerd per helikopter bieden dezelfde landelijke dekking. | |
| --------- | |
 |
|
| Met een snelheid van 260 km per uur
kan een mobiel medisch team snel ter plaatse worden gebracht. -------- |
|
|
Nachtvluchten |
|
|
|
|
| Sedert 1 november 2006 is de Lifeliner 3 ook inzetbaar in het donker.
Aanvankelijk was het inzetgebied een circel van 100 kilometer rondom de standplaats op
Vliegbasis Volkel. Deze afstand werd bepaald door de hoeveelheid brandstof die
kan worden meegenomen en de beperkte tankmogelijkheden in de nachtelijke uren.
Na een proef met nachtvluchten, de proef duurde ruim een jaar, werd de
termijn verlengd en inmiddels wordt de Lifeliner 3 tijdens de
nachtelijke uren landelijk ingezet. Inmiddels werd in 2010 het besluit
genomen om ook de andere drie helikopters geschikt te gaan maken voor
nachtvluchten. Tot het moment dat deze heli's daadwerkelijk 's nachts
kunnen gaan vliegen blijft de Lifeliner 3 voor heel Nederland inzetbaar. De helikopter kan bij de incidentlocatie landen als die buiten de bebouwde kom ligt, binnen de bebouwde kom landt de helikopter op een voorverkende plek of aan de rand van de bebouwde kom. Vanaf die locatie wordt het MMT per auto (politie of ambulancedienst) naar de plaats van incident vervoerd. |
|
 |
De helikopter beschikt over speciaal nachtzichtapparatuur. Zeven ervaren piloten zijn speciaal geschoold en getraind voor het nachtvliegen. Ook de verpleegkundigen van het medisch team van het traumacentrum Nijmegen hebben een opleiding als nachtnavigator gevolgd. De veiligheidseisen die overdag gelden worden daarmee ook bij nacht volledig gegarandeerd. |
