Het symbool: de Star of Life

Amerikaanse ambulances waren van oudsher voorzien van een oranje kruis op een wit reflecterende achtergrond, het zgn. Omaha orange cross,  waarmee aangeven werd dat het voertuig  van een spoedeisende medische dienst was. Het was een oranje kruis op een wit vlak (Omaha orange verwijst naar een bepaalde kleur oranje). Dit logo werd al gebruikt lang voordat er in de Verenigde Staten een nationale standaard voor ambulancepersoneel en ambulancevoertuigen werd ingesteld. In 1973 gaf het Amerikaanse Rode Kruis aan dat het oranje kruis te veel op haar internationale logo leek. Door de Conventie van Genève was het gebruik van het rode kruis namelijk sterk beperkt.

Het hoofd van de afdeling EMS (Emergency Medical Services) van de National Highway Safety Administration (NHTSA), Leo R.Schwartz, ontwierp een nieuw logo: de Star of Life. Een 6-puntige ster met in het midden een witte aesculaap, het symbool voor medische zorg. De 6 punten van de ster staan voor de 6 punten waaruit de ambulancezorg bestaat:
  1. Herkenning van het medisch probleem
  2. alarmering
  3. uitruk
  4. zorg ter plaatse
  5. zorg onderweg
  6. overbrenging van de paiënt naar bijvoorbeeld een ziekenhuis of woonadres

Voor deze afbeelding werd op 1 februari 1977 patent aangevraagd (nr.1.058.022).  Het symbool werd vervolgens overgedragen aan de National Registry of Emergency Medical Technicians (NREMT) om te gebruiken op ambulancevoertuigen en ambulancewerkkleding. Het patent had een geldigheid van 20 jaren, waarmee het patent in 1997 verviel.  De Star of Life is een van de meest erkende symbolen ter wereld. De meesten van ons associëren de "Ster van Leven" dan ook met spoedeisende medische zorg.  

Midden in de Star of Life bevindt zich een aesculaap: een slang die zich rond een staf draait.  Het woord aesculaap verwijst naar de Griekse god van de geneeskunde, Asclepius, de zoon van Apollo in de Griekse mythologie. Cheron taught Asclepius how to heal the sick and injured. Asclepius leerde van de centaur Cheiron hoe gewonden en de zieken genezen.
De slang staat symbool voor de genezing, omdat dit dier zijn huid kan afwerpen, hetgeen staat voor herboren worden en genezing, maar ook door zijn beet de dood kan brengen.

De Star of Life is ook in Nederland op alle ambulances aangebracht. De dierenambulance maakt gebruik van een groene variant.

 

  Mag de Star of Life zomaar worden gebruikt?

De vraag die vaak gesteld wordt is of de Star of Life (afgekort SOL) gebruikt mag worden voor andere doeleinden dan de ambulancediensten, zoals bijvoorbeeld EHBO. Strikt genomen mag de SOL vrij gebruikt worden, immers het patentrecht is in 1997 verlopen. De aesculaap is een Grieks en bijbels symbool, dat evenmin beschermd is. Wat dat betreft kan de SOL, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het politielogo, vrij gebruikt worden.

Het vrije gebruik van de SOL kan een punt van discussie zijn. Omdat de SOL inmiddels wordt beschouwd als een ingeburgerd symbool waarvan men weet dat het gebruikt wordt door de ambulancedienst. Mensen kunnen bepaalde verwachtingen stellen aan diegenen die de SOL op hun kleding dragen. Niet alleen de hulpbehoevenden kunnen deze verwachtingen hebben, ook omstanders kunnen door het zien van de SOL overtuigd zijn met iemand van de ambulancedienst van doen te hebben. Het is niet uit te sluiten dat er op zo'n moment problemen ontstaan doordat iemand de verwachtingen die aan hem of haar worden gesteld niet waar kunnen worden gemaakt. Discussies hierover op de diverse internetfora kunnen dan ook ellenlang doorgaan.
Inmiddels zijn er tal van commerciële bedrijven die de EHBO verzorgen tijdens evenementen. Een aantal van hen maakt gebruik van de SOL, anderen gebruiken een ehbo-logo, een variant hierop, of hebben een eigen bedrijfslogo ontworpen.